Image

Geleceğimiz Biyobozunur Ambalajda mı?

Ambalajlamada kâğıt ve kartondan sonra en yaygın kullanılan malzeme plastiklerdir. Hafif, dayanıklı, esnek ve ucuz olması, plastik ambalajları diğerlerinden ayırmaktadır. Dünya genelinde üretilen plastiklerin yaklaşık %40’ı ambalaj materyali olarak değerlendirilmektedir. Plastik malzemeleri en çok kullanan ülkeler arasında ise Türkiye ilk sıralarda yer alıyor. Bu duruma bir de atık yönetiminin doğru şekilde yürütülmemesi eklendiğinde büyük bir çevre kirliliği sorunuyla karşı karşıya kalmaktayız.

Sürdürülebilirliğin sağlanması, doğal kaynakların korunması ve plastiğin yerini biyobozunur ve kompostlanabilir ambalajın alabilmesi için yapılan çalışmalar artmaktadır. Ekolojik olarak sürdürülebilir olan biyobozunur ambalajların geliştirilmesi küresel ısınmayı durdurmanın bir anahtarı olarak görülmektedir.

Yeni Nesil Ambalaj: Biyobozunur

Günümüzde kullanılan plastikler petrokimya bazlı olup üretim ve yönetim bakımından yerleşik ve gelişmiş bir teknolojiye sahiptir. Biyobazlı plastikler ise sürdürülebilir alternatif olarak hala iyileştirmelere ve altyapı yatırımlarına ihtiyaç duymaktadır. Aslında her iki ambalaj türünde de amaç ortak olsa da temelde: “İnsanların geçim kaynaklarından ödün vermeden yiyecek ve suya erişimini nasıl sağlarız? Çevreyi ve insan sağlığını etkilemeden nasıl daha fazla biyolojik ambalaj üretebiliriz?” sorularının cevapları aranmaktadır. Bu soruların karşılığı ise biyobozunur ambalajlardır.

Biyobozunurluk, bir malzemenin mikroorganizmaların tarafından parçalanabilirliği anlamına gelmektedir.

İyi Olan Kazansın!

Biyopolimerler plastiklere göre çok daha hızlı bozunabilmektedir. Petrol bazlı plastiklerin parçalanması yaklaşık 30 yıl kadar sürerken biyoplastiklerin parçalanması en fazla birkaç ay sürmektedir. Gıda atıklarından sentezlenebilen nişasta ucuz, ulaşılabilir ve tamamen çözünebilir olduğu için biyobozunur ambalaj üretiminde ilgiyi üzerine çekmiştir. Petrokimya bazlı plastiklerse gıda tüketildikten sonra parçalanması yıllar sürecek bir atık olarak yeryüzünde kalacaktır.

Biyobozunur Ambalaj Çeşitleri

Biyobozunur Gıda Ambalaj Filmleri: Kullanılan filmlerin geri dönüştürülebilirliği ekoloji açısından önem arz etmektedir. Ayrıca yenilebilir film ve kaplamalar; plastik, teneke, cam vb. ile yapılan kaplamalara göre kanserojen riski taşımamakta ve atık oluşturmamaktadır.

PHA Gıda Ambalajları: Lipit ve karbonhidratların fermentasyonuyla elde edilen doğal polimerlerdir. UV dayanıklılığı ve düşük su buharı geçirgenliği sayesinde düşük yoğunluklu polietilenler ile kıyaslanabilir özelliktedir.

PLA Gıda Ambalajları: Nişasta, mısır ve şekerden elde edilen Polilaktik asit spreyleme ve vakumla şekillendirilen ambalaj üretimi için uygundur. Nem geçirgenliği düşüktür ve ürünün aromasını koruyucu bir bariyer özelliği göstermektedir. Düşük sıcaklıkta erime sıcaklığına sahip olması çeşitli modifikasyonlarla ortadan kaldırılabilmektedir. Yaygın kullanılan polistiren (PS) malzemelerin yerini almaya aday bir polimerdir.

Biyoekonomi

Biyoekonomi tarım-gıda alanı öncelikli olarak doğal kaynakların en verimli şekilde ve inovatif kullanımına dayanmaktadır. Biyoekonomi, biyoteknlolojik endüstrinin büyümesi için fırsatlar yaratmaktadır. Biyoteknolojik endüstri geri dönüştürülebilir organik atıkları daha etkili ve ekolojik bir şekilde kullanmaktadır. Türkiye’de özellikle tarımsal alanda reformların yapılması ve sürdürülebilirliğin sağlanması gerekmektedir. Bu noktada biyoekonomik yatırımlar köklü bir değişim ve sürdürülebilirlik açısından önemli bir yer tutmaktadır. Mevcut olarak gıda sanayisinde paketleme materyali olarak kullanılan çok sayıda biyoplastik türü bulunmaktadır.

Biyobozunur Ambalaj Üretiminde Nasıl Örnek Oluruz?

  • TMMOB, TVHB, TTB, akademisyenler ve ilgili bakanlık temsilcilerinin yer aldığı bilimsel Tarım-Gıda Sürdürülebilirlik Kurulu oluşturulmalı
  • GıdaPark'lar bünyesinde faaliyet gösteren biyoteknolojik üretim gerçekleştiren girişimlere araştırma desteği sağlanmalı
  • Atatürk Orman Çiftliği'nde Kamu İktisadi Teşebbüsü olarak Biyolojik Tabanlı Ambalaj Malzemesi Üretim Tesisi kurulmalı
  • Taze meyve-sebzenin biyobozunur ambalajla porsiyonlanarak satışı için yasal düzenleme yapılmalı

Kaynakça

https://dergipark.org.tr/en/pub/akufemubid/issue/43716/535316

https://jotags.org/2020/vol8_issue1_article42.pdf

https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/632961

https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S095965262035424X

https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2666893920300244

https://www.researchgate.net/publication/340736384_Biyobozunur_Ambalaj_Materyallerinin_Gida_Endustrisinde_Kullanimi

https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S2214289420305883

https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2452223620300122

https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0960852419317274

https://www.researchgate.net/profile/Muege_Uyarcan/publication/340736384_Biyobozunur_Ambalaj_Materyallerinin_Gida_Endustrisinde_Kullanimi/links/5e9aef27299bf13079a2f96b/Biyobozunur-Ambalaj-Materyallerinin-Gida-Enduestrisinde-Kullanimi.pdf

https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2542504819300508

https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/837258

Kategori: Mercek