Image

İnovasyonla Gıda İsrafı Azaltma Planı

Gıda israfı dünyanın en büyük sorunlarından biri olarak yer almaktadır. Kontrolsüz ve plansız üretim politikaları hem ekolojik dengeyi bozmakta hem iklim krizini tetiklemekte hem de güvenilir gıdaya erişimi kısıtlamaktadır.

Gıda atıkları çevresel, sosyal ve ekonomik bir sorundur. İnsanların güvenilir gıdaya erişmesini sağlamak ve sürdürülebilir bir gıda sistemini kurmak gıda israfını azaltmakla mümkündür.

Ambalajla Gıda İsrafı Önlenebilir mi?

Ambalajlar doğru atık yöntemiyle sınıflandırılır ve bu bilinç topluma kazandırılırsa atık yönetimi sayesinde israf da azaltılabilir. Geleneksel yöntemlerle saklanan gıdaların raf ömrü havayla temas, yanlış saklama ürünleri kullanımı gibi etmenler nedeniyle büyük oranda azalmaktadır. Bir gıdanın kendine has kriterlere uygun ambalaj malzemesiyle muhafazası bu etmenler nedeniyle oluşacak gıda israfının önüne geçmektedir.

Ambalajlı gıdada kalite kaybı yavaşlamakta, raf ömrü uzamakta dolayısıyla gıda israfı da azalmaktadır.  Bu noktada gıda israfını azaltmak için yapılması gereken inovatif gıda ambalajlama materyalleri ve yeni teknolojileri geliştirmek ve desteklemektir. Bir başka kritik nokta ise yurttaşlara ambalajla ilgili bilgileri, kullanım şekillerini ve geri dönüştürme metodlarını doğru bir şekilde aktarmak olmalıdır.

Plastik Ambalaj vs Biyobozunur Ambalaj

Plastiklerin çevreye olan zararlarının azaltılması amacıyla biyobozunur özellikleri yanında antimikrobiyal, su buharı ve oksijen geçirgenliklerinin iyileştirilmesi gibi ek özelliğe sahip gıda ambalaj malzemesi üretimi üzerinde önemle durulmaktadır. Ekoloji bilincinin artması, petrol türevli ambalaj malzemelerinin kullanımından uzaklaşma isteği ve buna ilaveten gelişen teknolojiyle birlikte biyobozunur ambalaj malzemelerinin kullanımı yaygınlaşmaktadır.

Biyobozunur ambalajların hammaddesini nişasta, selüloz ve protein gibi doğal kaynaklar oluşturmaktadır ve mikroorganizmalar tarafından parçalanmaktadır. Fakat plastiklerle yeterince rekabet edememesine yüksek Ar-Ge maliyetleri ve düşük üretim kapasitesi neden olmaktadır.

Gıda İsrafı Nasıl Azaltılabilir?

  • Gıda ürünleri üretim tesisinden ambalajlanarak çıkmalı ve QR kod vasıtasıyla kimliklendirilmeli
  • Gıda lojistiğinin başladığı araçlardan satış noktalarında muhafaza edildiği alanlara kadar Blockchain İzlenebilirlik Sistemi ile soğuk zincir, depolama koşulları ve üründeki değişimlerde izlenebilirlik sağlanmalı
  • Ülkemizin Güvenilir Gıdaya Erişim Haritası çıkartılmalı ve Kayıp ve israfın nerede, niçin gerçekleştiğinin tespit edilmeli
  • Taze gıdaların %40’ının lojistik aşamada atık hale gelmemesi için ATP Konvansiyonu’na uygun olarak trenlere lojistik vagonlar üretilmeli ve kullanılmalı
  • Taze meyve-sebzenin biyobozunur ambalajla porsiyonlanarak satışı için yasal düzenleme yapılmalı
  • Son kullanma tarihine 5 gün kalan gıda ürünleri gıda bankalarına nakledilmeli. İhlal eden perakende satış noktalarının bir günlüğüne satıştan menedilmesi için yasak düzenleme yapılmalı
  • Yeni yapılacak binalarda daire veya kullanım alanına doğrudan bağlı merkezi ambalaj atığı, organik atık ve yağ atığı toplama alanı yapılması için yasal düzenleme yapılmalı

Kaynakça

https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0959652620353208

https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0956053X21000088

https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S095965262035530X

https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/1186243

https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/662929

https://www.researchgate.net/profile/Goekce-Koc/publication/271202489_Tarim_ve_Gidada_Surdurulebilir_Tedarik_Zinciri/links/54c0f8c40cf21674cea17bf1/Tarim-ve-Gidada-Suerdueruelebilir-Tedarik-Zinciri.pdf

https://www.researchgate.net/publication/331633680_Gida_Arz_Zincirindeki_Kayip_ve_Israfin_Azaltilmasinda_Ambalajin_Onemi_ve_Gelismeler

Kategori: Mercek