Image

Dikey Tarım

Değişen dünya, küresel tehditler ve iklim değişimleri insanların temel ihtiyacı olan gıdalara kolay ulaşma noktasında her geçen gün tedirginlik yaşatmaktadır. Açlık dünya üzerinde artışa geçmekte ve daha çok gıda ihtiyacı oluşmaktadır. Bu durum tarladan sofraya gıda tedariğinde farklı bilimsel verimlilik kaynaklarının üzerinde çalışılmasına ve geliştirilmesine ortam hazırlamıştır. 

Yapılan varsayımlara göre 2050 yılında dünyadaki insan nüfusunun 9 milyar kişiyi aşması beklenmektedir. Bu kadar fazla insanı günümüz şartlarındaki yöntemlerle yapılan tarımsal üretimle beslemek pek de mümkün değildir. Küresel iklim değişiklikleri, tarım arazilerinin hatalı kullanımı, var olan kişilerin beslenmesini dahi riske atmaktadır.

İnsanın gelecekteki artan talepleri göz önünde bulundurularak özellikle bitkisel bazlı gıdalara odaklanılması görüşünün üzerinde durulmaktadır. Gıdaların beslenme ve duyusal kalitesini artırmayı amaçlayan, sürdürülebilirliği hedefleyen bu görüş bitki bazlı beslenmeye gelecekte büyük bir alan açacaktır.

Son yıllarda deneyimlenen farklı beslenme tipleri insanları bitkisel kaynaklı veya bitkisel proteinli beslenme tipine yönlendirmiştir. Artan dünya nüfusu ve değişen beslenme tarzlarıyla birlikte, tarımla elde edilen ürünlere talep gün geçtikçe artmaktadır. Bunun yanı sıra,  dünyada gözlenen iklim değişikliği, kaynak kıtlığı, üretim verimsizliği, çevre kirliliği, sağlık sorunları gibi faktörler tarımda farklı bir üretim metodu arayışına yönlendirmiştir.

Geleceğin Tarımı

Teknoloji ve tasarımın birleştiği noktada karşımıza dikey tarım uygulamaları çıkmaktadır. Daha ufak alanlarda, hatta toprağa bile ihtiyaç duyulmadan üretim imkânı sunan bu uygulama, beraberinde pek çok avantajı da getirmektedir.

Minimum alan işgali ve maksimum ürün verimini hedefleyen dikey tarım uygulamaları aynı zamanda; karbon salınımının kontrol edilmesi, suyun korunması, topraksız şekilde tarım yapılabilmesi, çevre dostu faaliyetleri içermesi gibi avantajları olan bir uygulamadır. Tasarımının dönen raflar, aynı miktarda ışık yararlanmasının mümkün olduğu led ışık teknolojisinin uygulandığı ve beraberinde bilgisayar teknolojilerinin kullanılarak uzaktan kontrolünün kolayca sağlandığı ve bu sayede dört mevsim istenilen ürünlerin aynı kalite ile üretilebildiği son derece önemli bir teknolojik gelişmedir. 

Dikey tarım sayesinde daha fazla yiyecek tedariği yapılabilir, gıda güvenliğine uygun ürünler üretilebilir, aşırı üretim olduğunda bile üretime devam edilebilir. Tarıma uygun olmayan coğrafyalarda da üretimin yapılabildiği, iklim ve mevsim şartlarının yaratacağı olumsuzluklardan etkilenmeyen bir teknolojidir.  

Çiftçilerin tarlalarını korumak için aldığı önlemlere ihtiyaç duyulmaz, çünkü dikey tarımda herbisitler veya böcek öldürücülere ihtiyaç yoktur. Üstelik su, toprağa bağlı tarıma göre çok daha iyi korunur.  Dönen raflar, asansörlü sistemler ile entegre edilebilen bu tarım yöntemine mobil çiftlik projesi de denebilir. Bitkilerin temel besin kaynağı olan klorofil kullanımı için doğal günes ışığının yanı sıra led ışığı teknolojisinden faydalanılmaktadır.

Köyden şehir yaşamlarına artan göç ve kontrolsüz nüfus artışı tarım alanlarının daralmasına sebep olmaktadır. Ormanların değeri elbette büyük ve yeşil her zaman korunmalıdır. Yaşadığımız her alanda ve her nerede olursa olsun yeşilin çoğaltılması projesini destekleyen topraksız tarım olarak da bilinen dikey tarım ile mümkündür.

Dikey tarımın amacı kentlerde büyük ölçekli, kontrollü, yapı entegre tarım sistemleri oluşturmaktır. Bu sistem sayesinde kentlerde açık ya da kapalı alanlarda tarım yapmak mümkündür. Kent merkezlerinde terk edilmiş depo ve sanayi tesislerinin içine veya üstüne rahatlıkla uygulanabilirler.

Kaynakça

https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0958166920301178

https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S026240791460124X

https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/709631

https://www.eufic.org/en/healthy-living/article/what-is-a-plant-based-diet-and-does-it-have-any-benefits

http://ordergi.duzce.edu.tr/Dokumanlar/arsiv/2015_2_Vol11_Tam.pdf#page=95

Merve Yavuz, Beraat Özçelik (2016). Bitkisel Protein İzolatlarının Fonksiyonel Özellikleri. Sayfalar: 424,425          

Tülay Özcan, Okan Kurtuldu, Berrak Delikanlı (2013). Tahıl İçerikli Süt Ürünlerinin Geliştirilmesinde B-Glukan Kullanımı. Sayfalar: 88-91

Miray Çetiner, Seda Ersus Bilek (2018). Bitkisel Protein Kaynakları.Sayfalar: 111-112, 114-116.

Bingöl, B. 2015. "Dikey Tarım". Ormancılık Dergisi, 11(2), 92–99.

http://ordergi.duzce.edu.tr/Dokumanlar/arsiv/2015_2_Vol11_Tam.pdf#page=95

Kategori: Mercek